SBC, AAC, aptX, LDAC là gì? Nên chọn codec bluetooth nào?

SBC, AAC, aptX, LDAC là những cái tên xuất hiện dày đặc trên thông số tai nghe và loa bluetooth, nhưng không phải ai cũng hiểu chúng khác nhau ở đâu. Bài viết này là bảng so sánh tổng quan cả bốn codec bluetooth phổ biến và hướng dẫn chọn codec phù hợp với điện thoại và tai nghe bạn đang dùng, thay vì đi sâu vào từng codec riêng lẻ.

Codec bluetooth là gì?

Codec bluetooth là bộ quy tắc mã hóa và giải mã âm thanh khi truyền không dây qua bluetooth. Khi bạn phát nhạc từ điện thoại sang tai nghe, âm thanh không được gửi nguyên dạng mà phải nén lại, truyền qua sóng vô tuyến, rồi giải nén ở tai nghe. Codec quyết định âm thanh bị nén bao nhiêu, giữ lại bao nhiêu chi tiết và độ trễ là bao nhiêu.

Một điểm quan trọng: codec chỉ hoạt động khi cả thiết bị phát và thiết bị nhận đều hỗ trợ cùng một codec. Nếu điện thoại hỗ trợ LDAC nhưng tai nghe chỉ hỗ trợ SBC, hai thiết bị sẽ tự động dùng SBC, codec chung thấp nhất mà cả hai đều có. Vì vậy, mua tai nghe xịn mà điện thoại không hỗ trợ codec tương ứng thì bạn vẫn chưa tận dụng được hết khả năng của tai nghe.

Bảng so sánh nhanh 4 codec phổ biến

Tốc độ bit, đo bằng kbps, cho biết lượng dữ liệu âm thanh truyền đi mỗi giây. Tốc độ bit cao hơn thường giữ được nhiều chi tiết hơn, nhưng không phải là yếu tố duy nhất quyết định chất lượng nghe. Thuật toán nén, chất lượng tai nghe và môi trường nghe cũng ảnh hưởng lớn. Ngoài ra, tốc độ bit thực tế khi nghe còn phụ thuộc vào chất lượng sóng: khi sóng yếu, một số codec tự giảm tốc độ bit để giữ kết nối ổn định, nên con số tối đa chỉ đạt được trong điều kiện tốt.

SBC: codec mặc định ai cũng có

SBC là codec bắt buộc của bluetooth, nghĩa là mọi thiết bị bluetooth đều phải hỗ trợ nó. Đây là lý do tai nghe và loa của các hãng khác nhau vẫn kết nối được với nhau: khi không tìm được codec chung cao cấp hơn, cả hai sẽ dùng SBC. Ưu điểm lớn nhất của SBC là tương thích, nhược điểm là chất lượng âm thanh ở mức cơ bản, đặc biệt dễ nhận ra khi nghe nhạc lossless hoặc nhạc có nhiều chi tiết ở dải cao.

Với nhu cầu nghe nhạc nền, nghe podcast, xem video thông thường, SBC vẫn đủ dùng. Bạn chỉ cảm thấy thiếu khi đã quen nghe nhạc chất lượng cao trên tai nghe tốt và bắt đầu chú ý đến độ chi tiết, độ tách bạch của nhạc cụ.

AAC: lựa chọn hợp lý cho người dùng iPhone

AAC là codec được Apple tối ưu sâu trên iPhone, iPad và AirPods. Trên hệ sinh thái Apple, AAC cho chất lượng ổn định và độ trễ thấp khi xem video. Đây là lý do người dùng iPhone thường hài lòng với AAC dù tốc độ bit của nó không cao bằng aptX hay LDAC.

Ngược lại, trên nhiều điện thoại Android, AAC không được tối ưu tốt như trên iPhone, có thể cho chất lượng thấp hơn hoặc độ trễ cao hơn. Vì vậy, người dùng Android không nên mặc định chọn AAC chỉ vì thấy tên quen thuộc, mà nên kiểm tra xem điện thoại và tai nghe của mình phối hợp với codec nào tốt nhất.

aptX: cân bằng giữa chất lượng và độ trễ

aptX là họ codec do Qualcomm phát triển, phổ biến trên nhiều điện thoại Android dùng chip Snapdragon và tai nghe hỗ trợ aptX. Phiên bản aptX cơ bản có tốc độ bit khoảng 352kbps, cao hơn SBC một chút nhưng điểm mạnh thực sự nằm ở độ trễ thấp, giúp tiếng và hình khi xem video khớp nhau tốt hơn.

aptX phù hợp với người xem video, chơi game nhẹ và nghe nhạc trên Android. Tuy nhiên, aptX không có trên iPhone, nên người dùng Apple không tận dụng được codec này dù tai nghe có hỗ trợ. Ngoài ra, các biến thể nâng cao của aptX như aptX HD hay aptX Adaptive chỉ hoạt động khi cả điện thoại và tai nghe đều hỗ trợ đúng biến thể đó, không tự động nâng cấp từ aptX cơ bản.

LDAC: tốc độ bit cao nhất, nhưng cần đúng thiết bị

LDAC là codec do Sony phát triển, có tốc độ bit tối đa lên tới 990kbps, gấp khoảng ba lần SBC. Nhờ đó, LDAC truyền được nhiều chi tiết âm thanh hơn và là lựa chọn được nhiều người nghe nhạc chất lượng cao ưa chuộng. LDAC có mặt trên nhiều điện thoại Android đời mới và tai nghe cao cấp của Sony cùng một số hãng khác.

Điểm cần lưu ý là LDAC chỉ đạt tốc độ bit tối đa khi sóng bluetooth tốt. Khi bạn di chuyển, để điện thoại trong túi hoặc ở xa tai nghe, LDAC có thể tự giảm xuống mức 660kbps hoặc 330kbps để giữ kết nối. Ngoài ra, iPhone không hỗ trợ LDAC, nên người dùng Apple dù mua tai nghe hỗ trợ LDAC vẫn sẽ nghe bằng AAC. Bài này chỉ so sánh tổng quan, nếu bạn muốn tìm hiểu sâu về LDAC, hãy xem thêm các bài viết chuyên sâu về từng codec trên blog.

Nên chọn codec bluetooth nào?

Cách chọn đơn giản nhất là đi từ điện thoại bạn đang dùng. Người dùng iPhone nên ưu tiên tai nghe hỗ trợ AAC tốt, vì đó là codec iPhone tối ưu nhất. Người dùng Android nên kiểm tra điện thoại hỗ trợ codec nào: nếu máy có LDAC, tai nghe hỗ trợ LDAC sẽ tận dụng tốt nhất; nếu máy có aptX, tai nghe aptX là lựa chọn cân bằng; nếu không chắc, tai nghe hỗ trợ nhiều codec cùng lúc sẽ an toàn nhất.

Tiếp theo, hãy cân nhắc nhu cầu nghe. Nghe nhạc chất lượng cao trong môi trường yên tĩnh thì ưu tiên codec tốc độ bit cao như LDAC hoặc aptX HD. Xem video và chơi game thì ưu tiên codec độ trễ thấp như aptX. Nghe nhạc nền, podcast khi di chuyển thì codec nào cũng đủ dùng, đừng trả thêm nhiều tiền chỉ vì một cái tên codec.

Cuối cùng, đừng mua tai nghe chỉ vì quảng cáo codec. Chất âm của củ loa, khả năng chống ồn, độ vừa tai và thời lượng pin ảnh hưởng đến trải nghiệm hàng ngày nhiều hơn chênh lệch giữa các codec. Codec là một mảnh ghép, không phải toàn bộ bức tranh.

Câu hỏi thường gặp về codec bluetooth

Tai nghe hỗ trợ LDAC nhưng điện thoại không có LDAC thì sao?

Hai thiết bị sẽ tự chuyển sang codec chung cao nhất mà cả hai đều hỗ trợ, ví dụ AAC hoặc SBC. Bạn vẫn nghe được bình thường, chỉ là chưa tận dụng được LDAC. Muốn dùng LDAC, bạn cần đổi điện thoại hoặc thiết bị phát có hỗ trợ LDAC.

Codec có làm nhạc hay hơn ngay lập tức không?

Không hẳn. Codec chỉ quyết định lượng thông tin truyền đi, còn chất lượng cuối cùng phụ thuộc vào nguồn nhạc, tai nghe và tai người nghe. Nghe nhạc nén chất lượng thấp qua LDAC cũng không hay hơn nghe nhạc chất lượng cao qua AAC trên tai nghe tốt.

Đọc thêm các kiến thức về bluetooth và codec tại blog Cimo.vn.

Gợi ý sản phẩm: Bộ thu phát âm thanh Bluetooth 5.0 cho amply, nghe nhạc chất lượng cao — thiết bị bluetooth liên quan giúp amply hoặc loa cũ nhận tín hiệu không dây. Lưu ý: cần kiểm tra codec hỗ trợ trong thông số sản phẩm trước khi mua, bài viết này không khẳng định sản phẩm hỗ trợ LDAC hay aptX khi chưa xác minh. Xem sản phẩm tại Cimo.vn.